یادگیری اصولی و آسان ترکی استانبولی

hoş geldiniz

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:سه شنبه 9 اسفند 1390-05:43 بعد از ظهر

بسم الله الرحمن الرحیم

برای یادگیری بهتر به ترتیب فهرست زیر دروس را مطالعه کنید. 

فهرست کامل دروس دستور زبان

سوال های پر تکرار

لطفا اگر سوال یا اشکالی دارید یا برای راهنمایی در قسمت نظرات مطالب مطرح کنید،امکان پاسخ به پیام های خصوصی یا نظرات خصوصی وجود ندارد. 





111 - پسوند اشتقاقی sız / -siz / -suz / -süz-

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:چهارشنبه 1 آذر 1391-08:20 بعد از ظهر

-sız / -siz / -suz / -süz

معادل "بی " در فارسی است. اسم و قید می سازد.

1- اسم می سازد

akıl

عقل

akılsız

بی‌عقل

کار

işsiz

بیکار

omurga

ستون‌فقرات

omurgasızlar

بی مهرگان

 

2- صفت می سازد

Düşüncesiz çocuk

بچه‌ی بی‌فکر

Korkusuz adam    

مرد بی‌باک

Susuz toprak          

خاک بی‌آب (تشنه)

 

ممکن است دو کلمه ای که هر دو دارای این پسوند هستند کنار هم بیایند :

Dinsiz imansız

بی دین و ایمان (بی دین و بی ایمان)

Tatsız tuzsuz

بی مزه  و بی نمک




109 - زمان گذشته نقلی صرف مثبت

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:شنبه 27 آبان 1391-08:02 بعد از ظهر

السلام علیک یا امام حسین

گذشته نقلی . . . . . . . . . . . öğrenilen geçmiş zaman

صرف مثبت

فعل + -mış /-miş /-muş /-müş  +پسوند شخص

راهنمای آمدن کدام یک از پسوند های زمان گذشته نقلی با توجه به آخرین حرف صدادار فعل :

آخرین حرف صدادار فعل

پسوند

a, ı

-mış

e, i

-miş

o, u

-muş

ö, ü

-müş

 

پسوند های شخصی زمان گذشته نقلی :

Ben

-ım /-im /-um /-üm

Sen

-sın /-sin /-sun /-sün

O

-

Biz

-ız/-iz/-uz/-üz

Siz

-sınız/-siniz/-sunuz/-sünüz

onlar

-lar/-ler

مثال :

 

demek

گفتن

ben

demişim

گفته ام

sen

demişsin

گفته ای

o

demiş

گفته است

biz

demişiz

گفته ایم

siz

demişsiniz

گفته اید

onlar

demişler

گفته اند

 

 

مثال :

Sınavda yüz almışız.

در امتحان صد گرفته‌ایم.

Ankarayı gezmişler.

آنکارا را گشته‌اند.



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

108 - پسوند -lı / -li / -lu / -lü-

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 22 آبان 1391-11:09 بعد از ظهر

-lı / -li / -lu / -lü

1- بعد از اسم می آید و مفهوم "دارای " یا "با " را به اسم می دهد.

akıl

عقل

akıllı

عاقل (با عقل)

para

پول

paralı

پولدار

duygu

احساس

duygylu

حساس، با احساس

 

2- به اسم کشور ها ، شهر ها  و افراد می آید و نسبت و مفهوم وابستگی را می رساند.

miyana

میانا

miyanalı

اهل میانا

izmir

ازمیر

izmirli

اهل ازمیر

osman

عثمان

osmanlı

عثمانی

 

3- بعضا دو کلمه ای که هر دو دارای این پسوند هستند با هم می آیند و مفهوم "باهم، به اتفاق هم" را می رساند.

geceli gündüzlü (çalışmak)

روزانه وشبانه (کار و تلاش کردن)

irili ufaklı  (taşlar)

(سنگ های) درشت و ریز

Analı babalı (büyümük)

با پدر و با مادر (بزرگ شدن)




107 - پسوند اشتقاقی -cı / -ci / -cu / -cü ، -çı / -çi / -çu / -çü

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:شنبه 20 آبان 1391-10:56 بعد از ظهر

-cı / -ci / -cu / -cü

-çı / -çi / -çu / -çü

یک پسوند پرکاربرد هست. مشترک بین ترکی آزربایجانی و ترکی استانبولی است. برای اطلاعات بیشتر به "پسوند چی در ترکی آزربایجانی"  (تحقیق خودم) مراجعه کنید.

1- اسامی شغل می سازد :

deniz

دریا

denizci

دریانورد، ملوان

oyun

بازی

Oyuncu

بازیگر، بازیکن

balık

ماهی

balıkçı

ماهیگیر، ماهی‌فروش

 

2- اسم هایی که به حالت عادت درآمده و بیان‌گر حالات رفتاری است ، می سازد :

yalan

دروغ

yalancı

دروغگو

inat

لج

inatçı

لجباز، لجوج

şaka

شوخی

şakacı

شوخ




105 - پسوند -lık / -lik / -luk / -lük

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 15 آبان 1391-07:14 بعد از ظهر

- پسوند هایی که از اسم، اسم می سازند . . . . . İsimden isim yapım ekleri

پسوند های پرکابرد این ها هستند :

-lık / -lik / -luk / -lük

یکی از پسوند های پرکاربرد ترکی ترکیه و ترکی آزربایجانی هست. در مثال های زیر تفاوتی بین دو ترکی یاد شده وجود ندارد.

این پسوند اسم های  مکان، ابزار، مجموعه، شغل و مقام و درجه می سازد.

الف. با اضافه شدن به اسم مفهوم "برای چیزی"  را می دهد و صقت می سازد.

Kışlık elbise

لباس زمستانی (برای زمستان)

Yazlık ev

خانه تابستانی

Dolmalık biber

فلفل دلمه ای


ادامه مطلب


104 - کلمات مرکب

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 15 آبان 1391-07:12 بعد از ظهر

- کلمه های مشتق . . . . . türemiş kelimeler

با افزودن پسوند های اشتقاقی به بن و یا تنه‌ی (gövde) اسم ها و فعل ها کلمات جدیدی درست می شود.

اضافه شدن پسوند تابع قانون هماهنگی اصوات می باشد.

Göz+ lük

gözlük

عینک

iç +ir-

içir-

نوشاندن




103 - کلمات ساده

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 15 آبان 1391-06:35 بعد از ظهر

کلمات ساده . . . . . basit kelimeler

کلماتی که حالت بن دارند و پسوند اشتقاقی نگرفته اند ساده اند. و دو نوع اند :

اسم های ساده :

Bebek, bu , duman, bulut...

فعل های ساده :

Ol-, git-, ver-, iç-...




102 - مقدمه ساختار کلمات

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:چهارشنبه 10 آبان 1391-11:33 قبل از ظهر

پسوند صرفی . . . . . . çekim eki

به پسوند هایی که در جمله حالت، تعداد، زمان و شخص  کلمات را نشان می دهند پسوند صرف می گوییم.

این پسوند ها معنی کلمه را تغییر نمی دهند.

بن . . . . . kök

به کوچکترین قسمت معنی دار کلمه بن گفته می شود. بن ها در ترکی دو دسته اند :

بن های اسمی . . . . . isim kökleri

مثال : su ، ağaç  ، yıldız

بن های فعلی . . . . . fiil kökleri

مصدر بدون mak می شود بن فعلی یا به عبارتی فعل امر سوم شخص :

Sev- , bil- ,  al-

تنه . . . . . gövde

به کلمه ای حداقل یک پسوند اشتقاقی گرفته باشد می گویند. دو نوع است :

تنه های  اسمی . . . . . isim gövdeleri

Kulak-lık

هدفون

Akıl-lı

عاقل

 

تنه های  فعلی . . . . . fiil gövdeleri

Başla-

شروع کردن

Kestir-

تخمین زدن

 

پسوند اشتقاقی . . . . . yapım eki

به بن ها و تنه های کلمات اضافه شده و در معنی آنها تغییرات ماندگار ایجاد کرده و کلمات جدید به وجود می آورد.

göz

چشم

gözlük

عینک 





101 - حالت سوالی صرف منفی زمان گذشته ساده

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:جمعه 5 آبان 1391-04:35 بعد از ظهر


سوالی صرف منفی ..........olumsuz soru çekimi

طرز سوالی طبق فرمول زیر می باشد :

فعل + -ma/-me + -dı/-di  +پسوند شخص + mı / mi ?

اشخاص

unut-

(آیا)

yürü-

 

ben

Unut-ma-dı-m mı?

فراموش نکردم؟

Yürü-me-di-m mi?

راه نرفتم؟

sen

Unut-ma-dı-n mı?

فراموش نکردی؟

Yürü-me-di-n mi?

راه نرفتی؟

o

Unut-ma-dı mı?

فراموش نکرد؟

Yürü-me-di mi?

راه نرفت؟

biz

Unut-ma-dı-k mı?

فراموش نکردیم؟

Yürü-me-di-k mi?

راه نرفتیم؟

siz

Unut-ma-dınız mı?

فراموش نکردید؟

Yürü-me-di-niz mi?

راه نرفتید؟

onlar

Unut-ma-dı-lar mı?

فراموش نکردند؟

Yürü-me-di-ler mi?

راه نرفتند؟

 

مثال :

Tnsun tatilden dönmedi mi?

تانسون از تعطیلات برنگشت؟

Ben sana söylemedim mi?

من بهت نگفتم؟



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

99 - صرف منفی زمان گذشته ساده

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 1 آبان 1391-08:20 بعد از ظهر


فعل + -ma/-me + -dı/-di  +پسوند شخص

به عبارتی به این شکل خواهد بود :

Ben

-madım

-medim

Sen

-madın

-medin

O

-madı

-medi

Biz

-madık

-medik

Siz

-madınız

-mediniz

onlar

-madılar

-mediler

 

 

اشخاص

unut-

 

yürü-

 

ben

Unut-ma-dı-m

فراموش نکردم

Yürü-me-di-m

راه نرفتم

sen

Unut-ma-dı-n

فراموش نکردی

Yürü-me-di-n

راه نرفتی

o

Unut-ma-dı

فراموش نکرد

Yürü-me-di

راه نرفت

biz

Unut-ma-dı-k

فراموش نکردیم

Yürü-me-di-k

راه نرفتیم

siz

Unut-ma-dınız

فراموش نکردید

Yürü-me-di-niz

راه نرفتید

onlar

Unut-ma-dı-lar

فراموش نکردند

Yürü-me-di-ler

راه نرفتند

 

مثال :

Beni hatırlamadı.

مرا به یاد نیاورد.

Okula gelmedim.

به مدرسه نیامدم.

Siz beni görmediniz.

شما مرا ندیدید.




نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

98 - حالت سوالی صرف منفی زمان عمومی

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:پنجشنبه 27 مهر 1391-12:37 بعد از ظهر

سوالی صرف منفی ..........olumsuz soru çekimi

حالت سوال در اول شخص مفرد به دو حالت زیر است :

فعل + -mam/-mem + پسوند سوالی

فعل + -maz/-mez + پسوند سوالیپسوند شخص

در سایر اشخاص به حالت زیر است :

فعل + -maz/-mez + پسوند سوالیپسوند شخص

اشخاص

Gez-

 

Bil-

 

Ben

Gez-mem  mi?

نمی گردم؟ (آیا)

Bil-mem  mi?

نمی دانم؟

 

Gez-mez  mi-y-im?

نمی گردم؟

Bil-mez  mi-y-im?

 

Sen

Gez-mez  mi-sin?

نمی گردی؟

Bil-mez  mi-sin?

نمی دانی؟

O

Gez-mez  mi?

نمی گردد؟

Bil-mez  mi?

نمی داند؟

Biz

Gez-mez  mi-y-iz?

نمی گردیم؟

Bil-mez  mi-y-iz?

نمی دانیم؟

Siz

Gez-mez  mi-siniz?

نمی گردید؟

Bil-mez  mi-siniz?

نمی دانید؟

onlar

Gez-mez-ler  mi?

نمی گردند؟

Bil-mez-ler  mi?

نمی دانند؟

در سوم شخص جمع پسوند شخص قبل از پسوند سوالی می آید.

Hüsen seni sevmez mi?

آیا حسین تو را دوست ندارد؟

Sen uçağa binmez misin?

تو هواپیما سوار نمی شوی؟

Tansu yılandan korkmaz mı?

تانسو از مار نمی ترسد؟



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

97 - حالت سوالی صرف مثبت زمان گذشته ساده

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 17 مهر 1391-11:12 بعد از ظهر

سوالی صرف مثبت ..........olumlu soru çekimi

طرز سوالی طبق فرمول زیر می باشد :

فعل + پسوند زمان گذشته ساده +   پسوند سوالی+پسوند شخص

اشخاص

unut-

 

yürü-

 

ben

Unut-tu-m mu?

فراموش کردم؟ (آیا)

Yürü-dü-m mü?

راه رفتم؟

sen

Unut-tu-n mu?

فراموش کردی؟

Yürü-dü-n mü?

راه رفتی؟

o

Unut-tu mu?

فراموش کرد؟

Yürü-dü mü?

راه رفت؟

biz

Unut-tu-k mu?

فراموش کردیم؟

Yürü-dü-k mü?

راه رفتیم؟

siz

Unut-tu-nuz mu?

فراموش کردید؟

Yürü-dü-nüz mü?

راه رفتید؟

onlar

Unut-tu-lar mı?

فراموش کردند؟

Yürü-dü-ler mi?

راه رفتند؟

 

Cüzdanını buldun mu?

کیف پولتو پیدا کردی؟

Hasta iyileşti mi?

مریض بهتر شد؟

Size yardım etti mi?

به شما کمک کرد؟



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

96 - حالت سوالی زمان عمومی صرف مثبت

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:پنجشنبه 6 مهر 1391-05:59 بعد از ظهر

سوالی صرف مثبت ..........olumlu soru çekimi

طرز سوال طبق فرمول زیر می باشد :

فعل + پسوند زمان عمومی + پسوند سوالی پسوند شخص

اشخاص

Gez-

 

Bil-

 

Ben

Gez-er  mi-y-im?

می گردم؟ (آیا)

Bil-ir mi-y-im?

می دانم؟

Sen

Gez-er mi-sin?

می گردی؟

Bil-ir mi-sin?

می دانی؟

O

Gez-er mi?

می گردد؟

Bil-ir mi?

می داند؟

Biz

Gez-er mi-y-iz?

می گردیم؟

Bil-ir mi-y-iz?

می دانیم؟

Siz

Gez-er mi-siniz?

می گردید؟

Bil-ir mi-siniz?

می دانید؟

onlar

Gez-er-ler mi?

می گردند؟

Bil-ir-ler mi?

می دانند؟

 

در سوم شخص جمع پسوند شخص قبل از پسوند سوالی می آید.

Şemsiyeni bana verir misin?

چتر را به من می دهی؟

Onlar her yaz tatile giderler mi?

آنها هر تابستان به تعطیلات می روند؟

Çay sever misiniz?

آیا چای دوست دارید؟

 

توجه : بعضی اوقات حالت سوالی زمان عمومی مفهوم خواهشی یا امر نیز دارد.

Kapıyı kapatır mısınız?

در را می بندید (لطفا در را ببندید)؟

Bana yardım eder misin?

به من کمک می کنید؟



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

95 - زمان وسیع - صرف منفی

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 3 مهر 1391-02:10 بعد از ظهر

صرف منفی ..........olumsuz çekim

پسوند نفی زمان عمومی در اول شخص مفرد و جمع  -ma/-me و در سایر اشخاص -maz/-mez  هست.

به این ترتیب پسوند های شخصی نیز به صورت زیر خواهد بود :

 

-ma / -maz

-me/-mez

Ben

-m

-m

Sen

-sın

-sin

O

-

-

Biz

-y-ız

-y-iz

Siz

-sınız

-siniz

onlar

-lar

-ler

 

در اول شخص جمع به علت قرار گیری دو مصوت کنار هم حرف میانجی y قرار می گیرد.

 

Gez-

 

Al-

 

Ben

Gez-me-m

نمی گردم

Al-ma-m

نمی گیرم

Sen

Gez- mez-sin

نمی گردی

Al-maz-sın

نمی گیری

O

Gez- mez

نمی گردد

Al-maz

نمی گیرد

Biz

Gez- me -y-iz

نمی گردیم

Al-ma-y-ız

نمی گیریم

Siz

Gez- mez -siniz

نمی گردید

Al-maz-sınız

نمی گیرید

onlar

Gez- mez -ler

نمی گردند

Al-maz-lar

نمی گیرند

 

مثال

Ben sigara içmem.

من سیگار نمی کشم.

O, et yemeklerini  yemez.

او غذا های گوشتی نمی خورد.

Ben kolay kolay kızmam.

من به راحتی خشمگین نمی شوم.



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

94 - زمان گذشته ساده صرف مثبت

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:پنجشنبه 23 شهریور 1391-04:35 بعد از ظهر

گذشته ساده . . . . . . . . . . . görülen geçmiş zaman

صرف مثبت

Fiil +-dı/-di/-du/-dü; -tı/-ti/-tu/-tü +پسوند شخص

-dı/-di/-du/-dü پسوند زمان گذشته ساده هست.

-tı/-ti/-tu/-tü زمانی می آید که آخرین حرف فعل ، حرف بی صدای بم باشد.

آخرین حرف صدادار فعل

پسوند

a, ı

-dı

e, i

-di

o, u

-du

ö, ü

-dü

 

پسوند های شخصی زمان گذشته ساده :

Ben

-m

Sen

-n

O

-

Biz

-k

Siz

-nız/-niz/-nuz/-nüz

onlar

-lar/-ler

مثال :

geldim

آمدم

geldin

آمدی

geldi

آمد

geldik

آمدیم

geldiniz

آمدید

geldiler

آمدند

مثال :

Ben o zaman seni beğendim.

من آن زمان تو را پسندیدم.

Dün akşam misafir geldi.

دیروز سرشب مهمان آمد.

Sabah çok yağmur yağdı.

صبح خیلی باران بارید.

Dün pikniğe gittik.

دیروز به پیک‌نیک رفتیم.

 



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

93 - ترجمه شعر

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:جمعه 17 شهریور 1391-11:45 بعد از ظهر

شعر زیر رو آقای رضا نوروز زاده زحمت کشیدن و ترجمه کردن، ترجمه من هم به رنگ بنفش هست.


Elveda geçti artık güzel günler
خداحافظ روزهای زیبای گذشته

خداحافظ دیگه روزهای زیبا گذشت
kalbimi sardı hüzünler
اندوه بر غلبم چنگ انداخت

غصه ها قلبم رو فرا گرفت


Elveda elveda ey sevgili sana
خداحافظ- خداحافظ ای محبوب من

خدا حافظت ای عشق من
Bitti aşkım söndü ruhum
عشقم به آخر رسید و روحم خاموش شد

عشقم تمام شد و روحم خاموش
Hayat zından oldu bana nice yalvardım yalvardım
زندگی برایم زندان شد التماس روزهای خوب را کردم ... التماس

زندگی برایم زندان شد، چقدر التماس کردم


Ağladım kana kana
تشنه گریستن هستم

خیلی زیاد گریستم
Elveda elveda sevgili sana
خداحافظ محبوب من

اصطلاح kana kana در ترکیه ، در آذربایجان به شکا قانا قانا گفته می شود، مثلا در مورد کسی که فوت کرده و آدم خوبی بوده می گن :

الله اونو قانا قانا رحمت ائله‌سین

Allah onu qana qana rəhmət eləsin

یعنی خدا او را بدون حد رحمت (خیلی زیاد) کند

البته معنی دقیق رو نمی دونم، تا جایی که خودم شنیدم معنی کردم، ولی توی دیکشنری زدم، تقریبا این معنی رو میده



نوع مطلب : شعر 

92 - ترجمه یک شعر

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:سه شنبه 14 شهریور 1391-09:41 قبل از ظهر

Bir sayfa kopuyor zamandan
Ayrılırken sen yanımdan
Bu aşkın daha en başından
Korkuyordum ben sonundan

یک ورق از زمان جدا می شود

وقتی که تو من رو ترک می کنی

از زمان شروع این عشق

من از پایانش می ترسیدم


Bir günah gibi gizledim seni
Kimse görmedi seninle beni
Ağlarken içim güldü gözlerim
Bir günah gibi gizledim

مثل گناهی تو را پنهان کردم

هیچ کس مرا با تو ندید

وقتی درونم می گریست، چشم هایم می خندیدند

مثل گناهی تو را پنهان کردم
Ne bu gün ne de yarından
Beklediğim ne kaldı
Beni o gün senden kıskanan
Resimler sarardı

نه از امروز نه از فردا

انتظاری ندارم  (چیزی که انتظارشو دارم، چی مونده؟)

و عکس هایی که آن روز به من حسادت می کردند

رنگ‌پریده و زرد شوند



نوع مطلب : شعر 

91 - زمان وسیع - صرف مثبت - خلاصه

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 6 شهریور 1391-09:50 بعد از ظهر

جدول پسوند های زمان وسیع

فعل های مختوم به مصوت

فعل های چند هجایی و مختوم به صامت

فعل های تک هجایی استثنایی

فعل های تک هجایی مختوم به صامت

-r

-ır/ -ir/ -ur/ -ür

-ır/ -ir/ -ur/ -ür

-ar/ -er

ağla-

alın-

al-

at-

anla-

bağır-

bil-

al-

başla-

bırak-

bul-

bak-

bekle-

buluş-

dur-

böl-

büyü-

çağır-

gel-

çal-

de-

getir-

gör-

çöz-

damla-

götür-

kal-

döv-

dinle-

katıl-

ol-

ak-

gözle-

kurtul-

öl-

kes-

oku-

otur-

san-

sat-

oyna-

öldür-

var-

say-

özle-

pişir-

ver-

sev-

söyle-

saldır-

vur-

sür-

tuzla-

söndür-

 

yap-

uyu-

yıkan-

 

yaz-

ye-

 

 

 



نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

90 - زمان وسیع -صرف مثبت - قسمت 2

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 6 شهریور 1391-04:36 بعد از ظهر

قانون : در فعل های تک هجایی زیر پسوند زمان وسیع -ır, -ir, -ur, -ür هست.

al-ır, kal-ır, san-ır, var-ır, gel-ir, bil-ir, ver-ir, dur-ur, öl-ür, bul-ur, ol-ur, vur-ur, gör-ür.

به غیر از فعل های بالا، در فعل های تک هجایی دیگر پسوند زمان وسیع –ar/–er  هست.

آخرین حرف صدادار فعل

پسوند

a,ı , o, u

-ar

e, i ,ö, ü

-er

 

gez-er, bak-ar, düş-er, yaz-ar, sor-ar... .

مثال :

Hafta sonları arkadaşlarla gezeriz.

آخر هفته ها با دوستان می گردیم (به گردش می رویم) .

Onlar çok iyi yüzerler.

آنها خیلی خوب شنا می  کنند.


مثال :

 

Benim dedem her şeyi bilir.

پدربزرگ من هر چیزی رو می دونه.

Otobüs bu durakta durur.

اتوبوس در این ایستگاه توقف می کند.

 

در زمان وسیع کلمات زیر در جمله استفاده می شود :

Her gün

هر روز

Her sabah

هر صبح

Her akşam

هر سر شب

Her gece

هر شب

Her yaz

هر تابستان

Bazen

بعضا

Kimi zaman

گاهی اوقات

Bazı günler

بعضی روزها

Bazı sabahlar

بعضی صبح ها

Bazı akşamlar

بعضی سرشب ها

Bazı geceler

بعضی شب ها

Genellikle

معمولا، عموما

Çoğunlukla

اکثرا، غالبا

sürekli

مداوم، مستمر

 




نوع مطلب : دستور زبان - فعل 

89 - زمان وسیع -صرف مثبت - قسمت 1

نویسنده : ساعدی
بازدید
تاریخ:دوشنبه 6 شهریور 1391-03:59 بعد از ظهر

زمان وسیع (عمومی) ...................geniş zaman

این زمان، حرکت، کار و وقوع فعل را در هر زمان به طور پیوسته انجام شدنش را می رساند. این زمان می تواند در هر سه زمان گذشته، حال و آینده قرار گیرد و مختص زبان ترکی است. شنونده نمی تواند تثبیت کند که فعل بیان شده از سوی گوینده فعل دقیقا از چه زمانی آغاز شده و آیا هنوز تداوم دارد یا نه. از این رو نام زمان وسیع یا عمومی را به آن داده اند.

فرمول ساخت زمان وسیع :

Eylem(fiil) + -r , -ar/-er , -(ı, i, u, ü)r + kişi eki

فعل   -r , -ar/-er , -(ı, i, u, ü)r + پسوند شخص

 

منظور از فعل مصدر بدون mak/mek هست ( یا همان فعل امر سوم شخص)

پسوند های شخصی زمان وسیع

Ben

-ım/-im/-um/-üm

Sen

-sın/-sin/-sun/-sün

O

-

Biz

-ız/-iz/-uz/-üz

Siz

-sınız/-siniz/-sunuz/-sünüz

onlar

-lar/-ler

 

مثال :

 

Gez-

 

Al-

 

Ben

Gez-er-im

می گردم

Al-ır-

می گیرم

Sen

Gez-er-sin

می گردی

Al-ır-

می گیری

O

Gez-er

می گردد

Al-ır-

می گیرد

Biz

Gez-er-iz

می گردیم

Al-ır-

می گیریم

Siz

Gez-er-siniz

می گردید

Al-ır-

می گیرید

onlar

Gez-er-ler

می گردند

Al-ır-

می گیرند

 

مثال :

Annem çok güzel yemek pişirir.

مادرم خیلی خوب غذا می پزد.

Okulumuzda dersler 9 da başlar.

در مدرسه‌مان درس ها ساعت 9 شروع می شود.

Seni her zaman hatırlarım.

تو را هر زمان به یاد می آورم.

Kuşlar uçar.

پرندگان پرواز می کنند.

Çocuklar oyun oynarlar.

بچه ها بازی بازی می کنند.

 

قانون : در فعل هایی که حرف آخرشان صدادار باشد، پسوند زمان وسیع –r هست.

başla-r, söyle-r, uyu-r, ağla-r, yaşa-r ... .

مثال :

Akşam yemeğini saat yedide yeriz.

شام را ساعت هفت می خوریم.

Kediler ciğer sever.

گربه ها جگر دوست دارند.

قانون : در فعل های چند هجایی که به صامت ختم می شوند پسوند زمان وسیع -ır, -ir, -ur, -ür هست.

آخرین حرف صدادار فعل

پسوند

a, ı

-ır

e, i

-ir

o, u

-ur

ö, ü

-ür

 

getir-ir, buluş-ur, öldür-ür, bırak-ır, otur-ur... .

مثال :

Yağmur bereket getirir.

باران برکت می آورد.

Anne babalar her zaman çocuklarını düşünür.

مادر پدر‌ها هر زمان در فکر فرزندانشان هستند.

  

 





نوع مطلب : دستور زبان - فعل 



  • تعداد صفحات :10
  • ...  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • 8  
  • 9  
  • ...  


Admin Logo
themebox Logo